Pambıqçılıq sektoru
- Pambığın becərilməsi
- Fermer və təsərrüfat modeli
- Pambıqçılıq regionları
- Pambıq emalı
- Əkin məlumatları
- Əkin sahələri
- Məhsuldarlıq tendensiyası
- İxrac istiqamətləri
- Dəyər zənciri
- İzlənəbilirlilik
- Pambıq sortları
- Bazarlara çıxış
Pambıq emalı
Pambıqçılıqda məhsulun keyfiyyəti yalnız tarlada deyil, həm də emal mərhələsində müəyyən olunur. Azərbaycanda pambıq emalı prosesi əsasən yığım sonrası ilkin hazırlıq, pambıq təmizlənməsi, lifi ayırma (ginning) və iplik istehsalı mərhələlərini əhatə edir.
İlkin emal
Toplanmış pambıq emal müəssisələrinə gətirilir, burada nəmlik dərəcəsi ölçülür və çiyid-pambıq laboratoriyada test olunur. Keyfiyyətə nəzarət lifin uzunluğu, gücü və təmizliyi əsasında aparılır.
Pambıq emalı zavodları
Hazırda Azərbaycanda 20-dən çox pambıq emalı zavodu fəaliyyət göstərir. Onlardan əsasları:
- MKT İK zavodları (Saatlı, İmişli, Bərdə)
- Azərpambıq və Azərşəkər müəssisələri
- Özəl emal mərkəzləri
Ginning zamanı lif çiyiddən ayrılır. Bu mərhələdə keyfiyyətin qorunması üçün müasir texnologiyalar tətbiq olunur.
Lif keyfiyyəti
Azərbaycan pambığı əsasən orta lif uzunluğuna malikdir (28–30 mm). Son illərdə bəzi rayonlarda uzun lifli sortlar da becərilir. Keyfiyyətin yaxşılaşdırılması üçün zavodlarda HVI laboratoriyaları qurulub.
İplik istehsalı və tekstil sənayesi
Emal olunmuş pambıq lifləri daxildə iplik istehsalında istifadə olunur və Sumqayıt, Mingəçevir tekstil müəssisələrinə göndərilir. Eyni zamanda, böyük hissəsi xarici bazarlara ixrac olunur.
Davamlılıq və izlenəbilirlilik
ACPA və dövlət qurumları emal prosesində izlenəbilirlilik sistemləri, rəqəmsal nəzarət və BCI standartları tətbiq edirlər. Bu yanaşma həm beynəlxalq bazarlarda etibarı artırır, həm də fermerlər üçün əlavə dəyər yaradır.