{"id":7977,"date":"2026-08-15T02:44:56","date_gmt":"2026-08-14T22:44:56","guid":{"rendered":"https:\/\/cotton.az\/?p=7977"},"modified":"2026-06-28T07:14:46","modified_gmt":"2026-06-28T03:14:46","slug":"i%cc%87qlim-deyisikliyine-dozumlu-regional-toxum-sortlari-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cotton.az\/ru\/i%cc%87qlim-deyisikliyine-dozumlu-regional-toxum-sortlari-3\/","title":{"rendered":"\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc regional toxum sortlar\u0131"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-hero-overlay-container\" style=\"position: relative; background: linear-gradient(180deg, rgba(0,0,0,0.3) 0%, rgba(0,0,0,0.85) 100%), url('\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/cotton_az_i\u0307qlim-deyisikliyine-dozumlu-regional-toxum-sortlari_feature.jpg') center\/cover no-repeat; min-height: 350px; display: flex; align-items: flex-end; padding: 30px; border-radius: 12px; margin-bottom: 25px;\">\n<h1 class=\"post-hero-title\" style=\"color: #ffffff; font-family: 'Outfit', 'Inter', sans-serif; font-size: clamp(1.6rem, 4vw, 2.2rem); font-weight: 800; text-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.5); line-height: 1.25; margin: 0;\">\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc regional toxum sortlar\u0131<\/h1>\n<\/div>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunun \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 strateji sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, h\u0259m yerli s\u0259naye xammal\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 ixrac potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Haz\u0131rda pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yana\u015fmalar\u0131n, m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqi prioritet istiqam\u0259t kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu m\u0259qal\u0259mizd\u0259 biz <strong>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc regional toxum sortlar\u0131<\/strong> m\u00f6vzusunu d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131raraq, onun s\u0259naye v\u0259 fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini, m\u00f6vcud \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259d\u0259fl\u0259ri \u0259hat\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<h2 style=\"font-size: clamp(1.25rem, 3.5vw, 1.6rem); font-weight: 700; color: #123524; margin-top: 1.8rem; margin-bottom: 0.8rem; line-height: 1.3;\">Sah\u0259nin m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 aqrar islahatlar\u0131n rolu<\/h2>\n<p>Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n aqrar sektorunda k\u00f6kl\u00fc islahatlar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu islahatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini asanla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 onlar\u0131n g\u0259lirliliyini art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 x\u00fcsusi d\u0259st\u0259k proqramlar\u0131 icra edilir. X\u00fcsusil\u0259, pamb\u0131q t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 emal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin infrastrukturunun yenil\u0259nm\u0259si, m\u00fcasir jin zavodlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 v\u0259 emal z\u0259ncirinin qurulmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ciddi nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 olunub. Fermerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olan <a href=\"\/ru\/uzvluk-sertleri\/\">\u00fczvl\u00fck \u015f\u0259rtl\u0259ri<\/a> v\u0259 dig\u0259r xidm\u0259tl\u0259r onlar\u0131n assosiasiyalar \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 sosial rifah\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q rayonlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n minl\u0259rl\u0259 ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu sah\u0259 \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi olaraq qalmaqdad\u0131r. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 <a href=\"https:\/\/bettercotton.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Better Cotton Initiative (BCI)<\/a> standartlar\u0131n\u0131n yerli t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda t\u0259tbiqi say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan pamb\u0131\u011f\u0131n\u0131n xarici bazarlarda r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259ti \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259lir.<\/p>\n<h2 style=\"font-size: clamp(1.25rem, 3.5vw, 1.6rem); font-weight: 700; color: #123524; margin-top: 1.8rem; margin-bottom: 0.8rem; line-height: 1.3;\">Bitki m\u00fchafiz\u0259si metodlar\u0131, z\u0259r\u0259rvericil\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 toxum se\u00e7imi<\/h2>\n<p>Pamb\u0131q bec\u0259rilm\u0259si zaman\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n biri m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 z\u0259r\u0259rvericil\u0259r il\u0259 m\u00fcbariz\u0259dir. Pamb\u0131q sovkas\u0131, m\u0259n\u0259n\u0259, h\u00f6r\u00fcm\u00e7\u0259k g\u0259n\u0259si kimi z\u0259r\u0259rvericil\u0259r vaxt\u0131nda qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmad\u0131qda m\u0259hsulun 50%-d\u0259n \u00e7oxunu m\u0259hv ed\u0259 bil\u0259r. Bu sah\u0259d\u0259 effektiv m\u00fchafiz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kimy\u0259vi m\u00fcbariz\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, bioloji metodlara da \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Bioloji m\u00fcbariz\u0259 vasit\u0259si olan trixoqramma v\u0259 habitobrasion kimi faydal\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n sah\u0259y\u0259 burax\u0131lmas\u0131 h\u0259m ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz m\u0259hsul istehsal\u0131na k\u00f6m\u0259k edir, h\u0259m d\u0259 torpa\u011f\u0131n t\u0259bii balans\u0131n\u0131 qoruyur.<\/p>\n<p>Toxum se\u00e7imi is\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin torpaq-iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun, quraql\u0131\u011fa, \u015foranl\u0131\u011fa v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc regional toxum sortlar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si toxum\u00e7uluq m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u0259sas prioritetidir. X\u00fcsusil\u0259 vilt v\u0259 fuzarioz gibi t\u0259hl\u00fck\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 davaml\u0131 sortlar\u0131n \u0259kilm\u0259si fermerl\u0259rin m\u0259hsul itkisi riskini minimuma endirir. Bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131 regional t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z olan <a href=\"https:\/\/aqrobiocore.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0410\u0433\u0440\u043e\u0431\u0438\u043e\u043a\u043e\u0440<\/a> elmi ara\u015fd\u0131rma m\u0259rk\u0259zinin layih\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 sayt\u0131m\u0131zdak\u0131 <a href=\"\/ru\/uzvl\u0259rimiz-v\u0259-t\u0259r\u0259fda\u015flar\/\">\u00fczvl\u0259rimiz v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar<\/a> b\u00f6lm\u0259sind\u0259 ara\u015fd\u0131ra bil\u0259rsiniz.<\/p>\n<h3 style=\"font-size: clamp(1.1rem, 3vw, 1.3rem); font-weight: 600; color: #1a4d2e; margin-top: 1.5rem; margin-bottom: 0.6rem; line-height: 1.3;\">\u0130nteqrasiya olunmu\u015f bitki m\u00fchafiz\u0259si<\/h3>\n<p>M\u00fcasir k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda bitki m\u00fchafiz\u0259si yaln\u0131z kimy\u0259vi d\u0259rmanlama il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. \u0130nteqrasiya olunmu\u015f m\u00fcbariz\u0259 (IPM) bitki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcud \u00fcsullar\u0131n uy\u011fun kombinasiyada t\u0259tbiqini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Buraya aqrotexniki t\u0259dbirl\u0259r (n\u00f6vb\u0259li \u0259kin, sah\u0259nin alaq otlar\u0131ndan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si), fiziki-mexaniki \u00fcsullar v\u0259 yaln\u0131z z\u0259ruri hallarda kimy\u0259vi preparatlar\u0131n istifad\u0259si daxildir. Bu yana\u015fma \u0259traf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<h2 style=\"font-size: clamp(1.25rem, 3.5vw, 1.6rem); font-weight: 700; color: #123524; margin-top: 1.8rem; margin-bottom: 0.8rem; line-height: 1.3;\">Dayan\u0131ql\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 prinsipl\u0259ri v\u0259 ixracat potensial\u0131<\/h2>\n<p>Qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 pamb\u0131q istehsal\u0131na olan t\u0259l\u0259bat s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Az\u0259rbaycan pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259nayesind\u0259 su v\u0259 torpaq resurslar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259nin azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 sosial standartlara riay\u0259t olunmas\u0131 prioritet m\u0259s\u0259l\u0259dir. Ya\u015f\u0131l k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 prinsipl\u0259rinin t\u0259tbiqi yerli pamb\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnya brendl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n daha y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7\u0131r. Ekoloji pamb\u0131q (organic cotton) istehsal\u0131 h\u0259m fermerl\u0259rimizin g\u0259lirl\u0259rini art\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit torpaqlar saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130xrac co\u011frafiyam\u0131z\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar da \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan pamb\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, Rusiya v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri ba\u015fda olmaqla bir \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac edilir. Qlobal bazarda ba\u015f ver\u0259n qiym\u0259t dal\u011falanmalar\u0131ndan qorunmaq v\u0259 riskl\u0259ri s\u0131\u011fortalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn fermerl\u0259r\u0259 m\u00fcqavil\u0259li \u0259kin (contract farming) modeli t\u0259klif olunur. Bu model fermerl\u0259rin sat\u0131\u015f v\u0259 qiym\u0259t z\u0259man\u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259ki h\u0259r bir yenilik \u00fcmumi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 z\u0259ncirinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Pamb\u0131q \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131 (AP\u0130A) \u00f6lk\u0259mizd\u0259 pamb\u0131q istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 emal\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259n \u0259sas qurumdur. Assosiasiya dayan\u0131ql\u0131 aqrar t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi v\u0259 Az\u0259rbaycan pamb\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq bazarlarda tan\u0131d\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc regional toxum sortlar\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunun \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 strateji sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, h\u0259m yerli s\u0259naye xammal\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 ixrac potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Haz\u0131rda pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yana\u015fmalar\u0131n, m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqi prioritet istiqam\u0259t kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu m\u0259qal\u0259mizd\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-7977","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bitki-muhafizesi-ve-toxumculuq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7977"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8039,"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7977\/revisions\/8039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cotton.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}